DGS ile 2 yıllık ön lisans bölümünden 4 yıllık lisans bölümüne geçmek isteyen öğrencilerin en çok merak ettiği konulardan biri şudur: “DGS ile geçiş yapınca kaçıncı sınıftan başlarım?” Bu sorunun tek ve herkes için geçerli bir cevabı yoktur. Çünkü DGS ile yerleşen öğrencinin kaçıncı sınıftan başlayacağı; kazandığı üniversitenin intibak kararı, daha önce aldığı dersler, ders içerikleri, AKTS uyumu ve bölümün müfredatına göre belirlenir.
CampusConnect’te üniversite ve bölüm araştırması yaparken sadece “DGS ile hangi bölüme geçebilirim?” sorusuna değil, “Geçince kaç yılda mezun olurum, hangi dersleri tekrar alırım, 3. sınıftan başlayabilir miyim?” gibi sorulara da bakmak gerekir. Çünkü DGS’de bölümü kazanmak kadar, kazandıktan sonra yapılacak ders muafiyeti ve intibak süreci de önemlidir.
ÖSYM, DGS’yi “Dikey Geçiş Sınavı” olarak yürütür ve adayların hangi ön lisans alanlarından hangi lisans programlarına geçebileceği kılavuz ve tablolarla açıklanır. 2026-DGS’nin 19 Temmuz 2026’da uygulanacağı ve başvuruların 15 Mayıs-2 Haziran 2026 arasında alınacağı ÖSYM tarafından duyurulmuştur. Ancak öğrencinin kazandıktan sonra kaçıncı sınıftan başlayacağı, merkezi yerleştirme sonucu ile değil, üniversitenin intibak/muafiyet değerlendirmesiyle netleşir.
DGS ile Geçiş Yapınca Direkt 3. Sınıftan mı Başlanır?
DGS hakkında en yaygın yanlış bilgilerden biri, öğrencinin kazandığı lisans bölümüne otomatik olarak 3. sınıftan başlayacağı düşüncesidir. Evet, bazı öğrenciler uygulamada 3. sınıf dersleri alabilir. Fakat bu her öğrenci için garanti değildir.
DGS ile geçiş yapan öğrenci için üniversite önce şu sorulara bakar:
Ön lisans bölümünde hangi dersleri aldın?
Bu derslerin içerikleri, lisans bölümündeki derslerle ne kadar uyumlu?
Derslerin AKTS/kredi değeri yeterli mi?
Notların başarılı sayılıyor mu?
Geçiş yaptığın lisans bölümü, ön lisans bölümünle ne kadar bağlantılı?
Bu değerlendirmeden sonra öğrenciye bazı derslerden muafiyet verilebilir. Muaf olunan dersler fazla ise öğrenci daha üst sınıftan ders alabilir. Ancak muafiyet az ise öğrenci 1. veya 2. sınıftan ders almak zorunda kalabilir.
Yani kısa cevap şudur: DGS ile geçiş yapınca genellikle 2. veya 3. sınıf seviyesinden başlanır; fakat kesin sınıf, üniversitenin intibak kararına göre belirlenir.
İntibak Nedir?
DGS ile üniversiteye yerleşen öğrenciler için en kritik kavramlardan biri intibaktır. İntibak, öğrencinin daha önce aldığı ve başarılı olduğu derslerin, yeni kazandığı lisans programındaki derslerle karşılaştırılmasıdır.
Örneğin bir öğrenci ön lisans döneminde “Genel Muhasebe”, “İşletme”, “Matematik”, “Bilgisayar Programlama” gibi dersler aldıysa, bu derslerin lisans programındaki karşılıkları incelenir. İçerik, kredi ve başarı durumu uygun bulunursa öğrenci o derslerden muaf olabilir.
Bazı üniversitelerde bu işlem için öğrenciden ders muafiyet ve intibak dilekçesi, transkript ve ders içerikleri istenir. Süleyman Demirel Üniversitesi’nin ilgili bölüm duyurusunda da DGS ile kayıt yaptıran öğrencilerin ders muafiyeti ve intibakı için dilekçe, transkript ve ders içerik belgesiyle başvuru yapması gerektiği belirtilmiştir.
Ders Muafiyeti Kaçıncı Sınıftan Başlayacağını Nasıl Etkiler?
DGS sonrası sınıf başlangıcını belirleyen ana unsur, öğrencinin kaç dersten muaf olduğudur. Eğer öğrenci ön lisans döneminde lisans programının 1. ve 2. sınıfındaki birçok derse denk dersler aldıysa, daha üst sınıftan başlama ihtimali artar.
Örneğin:
Az sayıda ders sayılırsa öğrenci 1. sınıf veya 2. sınıf derslerinden başlatılabilir.
Orta düzeyde ders sayılırsa öğrenci 2. sınıf ağırlıklı dersler alabilir.
Çok sayıda ders sayılırsa öğrenci 3. sınıf seviyesinden ders almaya başlayabilir.
Bazı üniversiteler AKTS toplamına göre sınıf belirleme tablosu kullanabilir. Örneğin İzmir Ekonomi Üniversitesi’nin dikey geçiş intibak esaslarında, muafiyet verilen AKTS toplamına göre 0-50 AKTS için 1. sınıf, 51-100 AKTS için 2. sınıf, 101-150 AKTS için 3. sınıf intibakı referans alınabilmektedir. Bu tablo her üniversite için otomatik geçerli değildir; üniversiteden üniversiteye değişebilir.
DGS ile Geçişte 2. Sınıftan Başlama Durumu
Birçok öğrenci DGS ile lisans bölümüne geçtiğinde fiilen 2. sınıf seviyesinden ders almaya başlar. Bunun nedeni, ön lisans derslerinin tamamının lisans programındaki derslerle birebir örtüşmemesidir.
Örneğin Bilgisayar Programcılığı mezunu bir öğrenci Yazılım Mühendisliği, Bilgisayar Mühendisliği veya Yönetim Bilişim Sistemleri gibi bölümlere geçmek isteyebilir. Ön lisans döneminde programlama, veri tabanı veya web tasarım dersleri almış olabilir. Ancak lisans programında matematik, fizik, algoritma, mühendislik temelleri veya teorik dersler daha kapsamlı olabilir. Bu durumda bazı derslerden muaf olurken bazı 1. ve 2. sınıf derslerini yeniden almak zorunda kalabilir.
Bu yüzden “DGS ile kesin 3. sınıftan başlarım” düşüncesi her zaman doğru değildir. Özellikle mühendislik, sağlık, hukukla bağlantılı alanlar, eğitim fakültesi bölümleri ve yoğun teorik altyapı isteyen programlarda fark dersleri çıkabilir.
DGS ile Geçişte 3. Sınıftan Başlama Durumu
DGS ile 3. sınıftan başlamak mümkündür; ancak bunun için öğrencinin ön lisans dersleri ile lisans programının ilk iki yılındaki derslerin büyük ölçüde uyumlu olması gerekir.
Örneğin ön lisans bölümü ile lisans bölümü aynı alanın devamı niteliğindeyse, ders içerikleri benzerse ve AKTS uyumu sağlanıyorsa öğrenci 3. sınıf derslerini almaya başlayabilir. Fakat burada önemli bir ayrıntı vardır: Öğrenci 3. sınıf dersleri alsa bile, alttan kalan fark dersleri olabilir.
Yani öğrenci sistemde 3. sınıf gibi görünse bile, 1. ve 2. sınıftan bazı dersleri de almak zorunda kalabilir. Bu durum mezuniyet süresini doğrudan etkiler.
Hazırlık Sınıfı Olan Bölümlerde Ne Olur?
DGS ile kazanılan bölümde zorunlu yabancı dil hazırlık sınıfı varsa, öğrenci doğrudan lisans derslerine başlayamayabilir. Hazırlık sınavından başarılı olan veya muafiyet şartını sağlayan öğrenciler lisans derslerine geçebilir. Başarılı olamayan öğrenciler ise önce hazırlık eğitimi almak zorunda kalabilir.
Bu nedenle DGS tercihi yaparken sadece bölüm adına değil, bölümün eğitim diline de bakılmalıdır. İngilizce, Arapça veya başka bir yabancı dilde eğitim veren programlarda hazırlık şartı mezuniyet süresini uzatabilir.
DGS ile Geçişte Fark Dersleri Nedir?
Fark dersleri, öğrencinin önceki bölümünde almadığı ancak yeni kazandığı lisans programında tamamlaması gereken derslerdir. Bu dersler genellikle alt sınıflardan gelir.
Örneğin öğrenci 3. sınıf dersleriyle birlikte 1. sınıftan “Matematik I”, 2. sınıftan “İstatistik” veya “Alan Temel Dersi” almak zorunda kalabilir. Bu durum özellikle bölüm değişimi sayılabilecek geçişlerde daha sık görülür.
Fark dersleri öğrencinin ders programını yoğunlaştırabilir. Bazı dönemlerde hem alt sınıf dersleri hem de mevcut dönem dersleri aynı anda alınmak zorunda kalabilir. Bu yüzden DGS ile geçiş yapan öğrencilerin ilk dönem ders kaydı yaparken akademik danışmanla mutlaka görüşmesi gerekir.
DGS ile Kaç Yılda Mezun Olunur?
DGS ile lisans bölümüne geçen öğrenciler teoride lisansın kalan kısmını tamamlar gibi düşünülse de mezuniyet süresi kişiden kişiye değişebilir. Bazı öğrenciler 2 yılda mezun olabilirken, bazı öğrenciler fark dersleri, hazırlık sınıfı, ders çakışmaları, AKTS sınırı veya başarısız olunan dersler nedeniyle 3 yıl ya da daha uzun sürede mezun olabilir.
Mezuniyet süresini etkileyen başlıca faktörler şunlardır:
Muaf olunan ders sayısı
Fark derslerinin yoğunluğu
Bölümün ders planı
Dönemlik AKTS sınırı
Derslerin güz veya bahar döneminde açılması
Hazırlık sınıfı olup olmaması
Öğrencinin derslerden başarılı olup olmaması
Bu yüzden DGS tercihinde sadece “hangi üniversiteye yerleşirim?” sorusu değil, “bu bölümde derslerim ne kadar sayılır?” sorusu da önemlidir.
Ders Muafiyeti İçin Ne Yapmak Gerekir?
DGS ile yerleşen öğrencilerin kayıt sonrası üniversitenin duyurularını çok dikkatli takip etmesi gerekir. Çünkü bazı üniversitelerde muafiyet başvurusu için kısa süreler verilir. İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi’nin DGS ders muafiyeti sayfasında, öğrencinin muafiyet talebini kayıt tarihinden itibaren en geç beş iş günü içinde yapması gerektiği ve başvurunun intibak komisyonu tarafından değerlendirildiği belirtilmektedir.
Genellikle istenen belgeler şunlardır:
Transkript
Onaylı ders içerikleri
Muafiyet/intibak dilekçesi
Öğrenci işleri veya bölüm başkanlığına başvuru formu
Bazı üniversitelerde başvurular öğrenci bilgi sistemi üzerinden yapılır. Kayseri Üniversitesi’nin intibak duyurusunda, DGS ile kayıt yaptıran öğrencilerin daha önce başarılı oldukları dersleri saydırmak için intibak başvurusu yapabileceği ve bu işlemin kayıt sonrası bir kez yapılabileceği belirtilmiştir.
DGS Tercihi Yaparken Buna Nasıl Dikkat Edilmeli?
DGS tercihinde puan ve kontenjan kadar intibak ihtimali de önemlidir. Aynı bölümü farklı üniversitelerde kazanan iki öğrenci, farklı muafiyet kararlarıyla karşılaşabilir. Bir üniversite bazı dersleri kabul ederken, başka bir üniversite aynı dersleri yeterli görmeyebilir.
Bu nedenle tercih yapmadan önce şu adımlar faydalı olur:
Geçmek istediğin bölümün ders planını incele.
Kendi ön lisans transkriptinle karşılaştır.
Üniversitenin muafiyet ve intibak yönergesini oku.
Mümkünse öğrenci işleriyle iletişime geç.
Daha önce aynı bölüme DGS ile geçen öğrencilerin yorumlarını araştır.
CampusConnect gibi platformlarda üniversite yorumlarını, bölüm deneyimlerini ve öğrenci görüşlerini incelemek bu noktada tercih sürecini daha bilinçli hale getirebilir.
DGS ile Kaçıncı Sınıftan Başlanır?
DGS ile geçiş yapınca kaçıncı sınıftan başlanacağı kesin olarak “2. sınıf” veya “3. sınıf” diye söylenemez. Genel olarak öğrenciler 2. veya 3. sınıf seviyesinden ders almaya başlasa da asıl belirleyici olan üniversitenin yaptığı intibak ve ders muafiyeti değerlendirmesidir.
Ön lisans derslerin lisans bölümündeki derslerle ne kadar uyumluysa, üst sınıftan başlama ihtimalin o kadar artar. Ancak fark dersleri, hazırlık sınıfı, AKTS sınırı ve ders çakışmaları mezuniyet süresini uzatabilir.
Kısacası DGS’de önemli olan sadece bölümü kazanmak değildir. Kazandıktan sonra hangi derslerden muaf olacağını, hangi sınıftan başlayacağını ve kaç yılda mezun olabileceğini de önceden araştırmak gerekir. DGS tercihi yaparken bölüm adı kadar üniversitenin intibak uygulamalarını da incelemek, daha doğru ve gerçekçi bir tercih yapmanı sağlar.